Sport en bewegen
Steeds meer volwassenen in de provincie Utrecht sporten wekelijks
Voldoende bewegen is belangrijk voor de gezondheid: bewegen bevordert de conditie van het lichaam en beschermt zo tegen verschillende ziekten. Het percentage volwassenen (18+) in de provincie Utrecht dat elke week sport stijgt sinds 2016. Het Mulier Instituut heeft onderzoek gedaan naar de sportdeelname van volwassenen. Opleiding blijkt sterk te correleren met iemands sportdeelname, hoe hoger de opleiding, hoe meer iemand gemiddeld sport. Daarnaast blijkt onder meer dat de sociale omgeving, en meer specifiek 'sportsocialisatie', een belangrijke factor is. Sportsocialisatie houdt in dat iemand lange tijd spelenderwijs contact heeft met sport en daarin wordt gestimuleerd door de sociale omgeving zoals school, vrienden, ouders en partners. Wanneer iemand vertrouwd raakt met sport zal diegene makkelijker een langere periode van het leven sportief zijn.
In 2024 sportte 63% van de volwassenen in de provincie Utrecht elke week. In 2016 was dit nog 56%. In de gemeente Woudenberg is het aandeel volwassenen (18+) dat wekelijks sport het sterkst gestegen (van 45% in 2016 naar 58% in 2024, een toename van 13 procentpunt). Het aantal volwassenen dat wekelijks sport is in 2024 het hoogst in de gemeente Utrecht (71%), gevolgd door Bunnik (69%), Leusden (67%) en Zeist (66%). In de gemeente Rhenen is het aandeel volwassenen dat wekelijks sport in 2024 het laagst (49%).
Geplaatst: december 2025
Veel leden sportvereniging in Bunnik en De Bilt
Gemiddeld was in 2024 24,2% van de Nederlandse bevolking lid van één of meer van de 76 bij NOC*NSF aangesloten sportbonden. Dit komt neer op 4,3 miljoen mensen. Mensen met meerdere lidmaatschappen tellen maar één keer mee. Voetbal, tennis, vissen en golf zijn in die volgorde de grootste sportbonden in Nederland. In Bunnik en De Bilt zijn relatief veel inwoners lid van een sportvereniging (respectievelijk 35,1% en 33,8%). In Nieuwegein en Veenendaal zijn relatief weinig inwoners lid van een sportvereniging (respectievelijk 21,3% en 22,7%). Dit is nauwelijks veranderd ten opzichte van 2019.
Bron: RIVM
Geplaatst: juli, 2025
Landelijk: aandeel kinderen zonder zwemdiploma neemt toe
Uit cijfers afkomstig van de Vrijetijdsomnibus van het SCP en CBS blijkt dat in 2020 een groter deel van de kinderen onder de 17 jaar geen zwemdiploma heeft en dat een kleiner deel het A-, B- én C-diploma bezit dan in 2018. Het aandeel kinderen zonder zwemdiploma is toegenomen van 6% naar 9% en het aandeel kinderen met het volledige zwem-ABC is afgenomen van 36% naar 32%. Ten opzichte van 2012 is het aandeel kinderen zonder zwemdiploma wel afgenomen (toen nog 13%), maar de positieve ontwikkeling tot 2018 heeft zich in 2020 niet door kunnen zetten. Het Mulier Instituut noemt als mogelijke verklaring hiervoor de sluiting van de zwembaden vanwege coronamaatregelen. Hierdoor hebben kinderen minder zwemlessen kunnen volgen, is de start van de zwemles mogelijk uitgesteld en hebben ze minder mogelijkheden gehad om een zwemdiploma te halen.
Beweeggedrag van 10 - en 11 jarigen in de provincie Utrecht
In peilingen van de GGD regio Utrecht wordt het beweeggedrag van kinderen van 10-11 jaar oud gemeten. Er wordt gekeken naar vier centrale indicatoren: frequentie van het buiten spelen, frequentie van naar school lopen of fietsen, in bezit zijn van een zwemdiploma en lid zijn van een sportclub. Onderlinge verschillen tussen gemeenten binnen de provincie Utrecht op dit gebied:
- Van de 10 - en 11 jarigen in de provincie Utrecht is bijna iedereen lid van een sportclub in de gemeenten Baarn (99%), Oudewater (98%) en Bunnik (96%). Gemeenten waar deze leeftijdsgroep relatief het minst vaak lid is van een sportclub zijn Lopik (81%), Rhenen (82%) en Utrecht (83%).
- Gemeenten waar relatief de meeste leerlingen elke dag naar school lopen of fietsen zijn Bunschoten (86%), Houten en Wijk bij Duurstede (81%). Relatief het minst gebeurt dit in de gemeenten Eemnes (54%), Rhenen (56%) en De Ronde Venen (62%).
- Gemeenten waar bijna alle kinderen een zwemdiploma hebben in deze leeftijd zijn Bunschoten en Stichtse Vecht (99%). In de gemeente Rhenen (12%) en Montfoort (8%) zijn relatief veel kinderen zonder zwemdiploma.
- Relatief veel kinderen van 10 of 11 jaar oud spelen drie dagen of meer per week buiten in de gemeenten Woudenberg (93%), Oudewater en Montfoort (91%). Relatief weinig kinderen spelen buiten in IJsselstein (71%), Nieuwegein (75%) en Lopik (77%).
Bron: GGD regio Utrecht
Beweeg-indicatoren 10-11 jarigen in provincie Utrecht (2017 / 2019)
| speelt 3 dagen of meer per week buiten, 10-11 jarigen [2019] | loopt of fietst elke dag naar school, 10-11 jarigen [2019] | Geen zwemdiploma 10-11 jarigen [2017] | lid sportclub, 10-11 jarigen [2019] | |
|---|---|---|---|---|
| Amersfoort |
82% |
70% |
7% |
94% |
| Baarn |
88% |
63% |
3% |
99% |
| Bunnik |
89% |
66% |
3% |
96% |
| Bunschoten |
82% |
86% |
1% |
95% |
| De Bilt |
85% |
66% |
4% |
94% |
| De Ronde Venen |
86% |
62% |
5% |
95% |
| Eemnes |
84% |
54% |
3% |
93% |
| Houten |
84% |
81% |
3% |
95% |
| IJsselstein |
71% |
68% |
2% |
95% |
| Leusden |
86% |
64% |
3% |
93% |
| Lopik |
77% |
68% |
2% |
81% |
| Montfoort |
91% |
71% |
8% |
92% |
| Nieuwegein |
75% |
63% |
5% |
91% |
| Oudewater |
91% |
69% |
2% |
98% |
| Renswoude |
81% |
74% |
3% |
95% |
| Rhenen |
81% |
56% |
12% |
82% |
| Soest |
83% |
67% |
4% |
94% |
| Stichtse Vecht |
87% |
65% |
1% |
93% |
| Utrecht* |
- |
- |
- |
- |
| Utrechtse Heuvelrug |
89% |
69% |
6% |
95% |
| Veenendaal |
81% |
73% |
3% |
87% |
| Vijfheerenlanden |
86% |
71% |
3% |
91% |
| Wijk bij Duurstede |
89% |
81% |
4% |
90% |
| Woerden |
84% |
66% |
4% |
93% |
| Woudenberg |
93% |
72% |
8% |
85% |
| * Voor de gemeente Utrecht zijn geen vergelijkbare cijfers voorhanden |
Bron: GGD regio Utrecht
Utrechters zijn goede bewegers
Voor de bewoners van de provincie Utrecht geldt dat zij op een aantal terreinen flink voorop lopen als het om bewegen en sport gaat. Uit analyse van het Mulier Instituut (2019) blijkt dat:
- Utrechters (56%) het vaakst wekelijks sporten vergeleken met alle Nederlanders gemiddeld (51%). Het minst vaak wordt er wekelijks gesport door inwoners uit Limburg (47%).
- Utrechtse sporters (50%) hebben veel vaker les in sport en/of nemen deel aan (incidentele) competities ten opzichte van Nederlandse sporters (45%). Zij komen hierbij op de tweede plaats (na Drenthe met 53%).
- Utrechters (61%) het meest plezier beleven aan zelf sporten (in tegenstelling tot het kijken/luisteren naar sport of het bezoeken van sportevenement) ten opzichte van Nederlanders gemiddeld (54%). Inwoners uit Groningen en Flevoland beleven relatief het minste plezier aan zelf sporten (48%).
- Wat betreft het voldoen aan de beweegrichtlijn komt Utrecht landelijk gezien op een tweede plaats (54%). In de provincies Noord-Holland en Overijssel ligt het percentage net iets hoger (55%). Gemiddeld voor Nederland is het percentage mensen dat aan de beweegnorm voldoet 52%. Het feit dat de sportdeelname binnen de provincie Utrecht zo hoog is, kan tegen de achtergrond van de bevolkingssamenstelling bezien worden. Belangrijk aspect daarbij is het opleidingsniveau; onderzoek laat zien dat er een positief verband is tussen hoogte van de opleiding en frequentie van sporten. Het opleidingsniveau van inwoners van de provincie Utrecht is gemiddeld het hoogst voor heel Nederland.
Bron: Staat van Utrecht (2020) Special ‘Gezond bewegen’.
Grote verschillen in aantallen sportaccomodaties per 10.000 inwoners
De dichtheid van sportaccommodaties is niet evenredig verdeeld. Nederland heeft in 2020 21,5 sportaccommodaties per 10.000 inwoners. Landelijk bezien is de dichtheid aan sportaccommodaties per 10.000 inwoners in plattelandsgemeenten het grootst. In stedelijke gebieden is de dichtheid relatief laag. In de provincie Utrecht zien we dat de dichtheid in Renswoude relatief hoog (38,5 per 10.000 inwoners) is en in Woudenberg (14,9), Utrecht (16.1), Nieuwegein (16,2) relatief laag.
Bron: Sport op de kaart | Deelname | Lidmaatschappen sportvereniging | Volksgezondheidenzorg.info
Databank
In de databank vindt u ondere andere de indicatoren:
- % actieve sporters
- % inwoners lid van sportvereniging
- Aantal sportaccomodaties per 10.000 inwoners
- Sportbondleden per gemeente