Leeftijd

U bent hier

Leeftijd

Leeftijdsopbouw bevolking van belang voor gericht toekomstbeleid

De leeftijdsopbouw in een gebied zegt iets over de mate waarin er arbeidspotentieel is, er voorzieningen moeten zijn voor kinderen (onderwijs, zorg) en ouderen (zorg, woningbouw). Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) noemt de continue vergrijzing één van de belangrijkste structurele trends op dit moment. Met name de kleinere gemeenten in de provincie Utrecht zullen hier in toenemende mate mee te maken krijgen. De grijze druk (de verhouding tussen het aantal 65-plussers ten opzichte van de zogenaamde ‘productieve’ leeftijdsgroep van 20 tot 65 jaar is binnen de provincie Utrecht relatief hoog in de gemeenten Utrechtse Heuvelrug, De Bilt en Baarn.

Demografische druk in procenten (groen + grijs) per gemeente (2018)

 Totale demografische
druk 2018
Groene drukGrijze druk
Nederland69,637,632
Utrecht Provincie67,139,627,5
Amersfoort6642,123,9
Baarn81,139,341,8
De Bilt88,543,844,6
Bunnik85,24540,2
Bunschoten73,645,827,9
Eemnes77,942,535,4
Houten68,145,322,8
IJsselstein71,943,228,7
Leerdam7741,835,2
Leusden79,141,737,3
Lopik72,644,128,5
Montfoort79,545,833,7
Nieuwegein68,635,832,8
Oudewater77,842,135,7
Renswoude77,350,826,5
Rhenen84,445,438,9
De Ronde Venen74,439,335,1
Soest83,342,440,9
Stichtse Vecht74,940,534,4
Utrecht (gemeente)48,23315,2
Utrechtse Heuvelrug87,742,944,8
Veenendaal75,644,830,8
Vianen76,84135,8
Wijk bij Duurstede7240,131,9
Woerden76,344,332
Woudenberg84,35034,4
Zederik78,945,433,4
Zeist80,543,337,1

Bron: CBS.

Door verandering leeftijdsopbouw straks minder mantelzorgers

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft berekend hoeveel mensen in de toekomst potentieel in staat zijn om informele zorg te bieden aan één hoogbejaarde. In 1975 bedraagt het cijfer voor Nederland nog 30, hierna zet een sterke daling in waardoor het cijfer in 2015 terecht is gekomen op 15. In de toekomst zet de gestage daling door en zal in 2040 naar verwachting op 6 uitkomen. Dit betekent dat er nu ruim twee keer zoveel potentiële zorgverleners voor elke 85-plusser beschikbaar zijn als over ruim 20 jaar. Voor de provincie Utrecht geldt volgens het PBL dat deze trend vrijwel parallel verloopt met die van Nederland als geheel.1

Vooral vergrijzing in kleinere gemeenten voorzien

De vergrijzing zal volgens het Planbureau voor de leefomgeving (PBL) vooral in kleinere gemeenten plaatsvinden. Naar verwachting zal in 2030 rond de 25% van de inwoners van een kleinere gemeente 65 jaar of ouder zijn, tegenover 15% in de grote steden. Grote steden vergrijzen maar licht, middelgrote gemeenten vergrijzen wat meer en kleinere gemeenten vergrijzen sterk.2 De grote steden zijn in vergelijking met het jaar 2000 niet verder vergrijsd, terwijl de kleinere gemeenten bovengemiddeld snel vergrijsden. Deze trend zal zich volgens het PBL doorzetten tot 2030. Weliswaar komen er in de grote steden meer ouderen bij, maar het tempo van vergrijzing ligt beduidend lager dan in de kleinere gemeenten. 

Ouderen blijven langer gezond en actief 

De levensverwachting van burgers in het algemeen stijgt van 81,5 jaar in 2015 naar bijna 86 jaar in 2040. (RIVM, VTV, 2017). Volgens prognoses van het RIVM hebben we in 2040 op 65-jarige leeftijd nog gemiddeld 14 jaar in goede ervaren gezondheid te gaan en 16 jaar zonder beperkingen. Voor deze groep 65-plussers  geldt daarnaast dat zij steeds meer beschikking krijgen over hulpmiddelen die hen in staat stellen om actief te kunnen blijven participeren zoals scootmobiels, brillen, gehoorapparaten en domotica.  (RIVM, VTV, 2017).
 

1   PBL (2018); Regionale ontwikkelingen in het aantal potentiële helpers van oudere ouderen 1975-2040.
2   Bron:  PBL/CBS, Regionale bevolkings- en huishoudensprognose 2016-2040: sterke regionale verschillen. (2016).

Databank

In de databank vindt u onder andere de indicatoren:

  • Leeftijd (absoluut, relatief naar gemeente, relatief naar provincie)
  • Aantal 0 tot 5 jarigen
  • Aantal 6 tot 10 jarigen
  • Aantal 11 tot 15 jarigen
  • Aantal 16 tot 20 jarigen
  • Aantal 21 tot 25 jarigen
  • Aantal 26 tot 30 jarigen
  • Aantal 31 tot 35 jarigen
  • Aantal 36 tot 40 jarigen
  • Aantal 41 tot 45 jarigen
  • Aantal 46 tot 50 jarigen
  • Aantal 51 tot 55 jarigen
  • Aantal 56 tot 60 jarigen
  • Aantal 61 tot 65 jarigen
  • Aantal 66 tot 70 jarigen
  • Aantal 71 tot 75 jarigen
  • Aantal 75 plus
  • Groene druk
  • Grijze druk
  • Totale druk (groen + grijs)

Meer weten?

U bent hier