Levensverwachting
Levensverwachting Nederlanders blijft toenemen, maar groei vlakt af
De levensverwachting van Nederlanders neemt nog steeds verder toe, maar de stijging is minder groot dan in de laatste decennia van de vorige eeuw. Vanaf de geboorte gerekend worden mannen gemiddeld 80 jaar en vrouwen 83 jaar. Gerekend vanaf de leeftijd van 65 jaar, worden mannen gemiddeld 84 jaar en vrouwen 86 jaar.
Voor de provincie Utrecht geldt dat de gemiddelde levensverwachting in 2021, gerekend vanaf de geboorte, voor mannen en vrouwen tezamen hoger ligt (81,9 jaar) dan voor Nederland totaal (81,3 jaar).
Prognoses wijzen uit dat er de komende decennia sprake is van dubbele vergrijzing. Er komen én meer senioren bij, én deze zijn gemiddeld vaker van een oudere leeftijd. Deels levert dit een krachtige generatie op in de ‘derde levensfase’, deels zal samenlevings-breed de zorgbehoefte bij de groep oudere ouderen toenemen.
Uitgesplitst naar gemeenten binnen de provincie Utrecht zien we dat de gemiddelde levensverwachting voor mannen en vrouwen samen, sterk varieert. Zeer gunstig scoren de gemeenten Bunnik en Montfoort (85,1 jaar). Ongunstig scoren Baarn (80,4 jaar), Vijfheerenlanden en Zeist (beide 81,1 jaar).
Conclusies in relatie tot brede welvaart
Trendscore: gunstig (+)
Positie provincie Utrecht ten opzichte van Nederland gemiddeld: gunstig (+)
Ervaren gezondheid
Gezondheid in provincie Utrecht het hoogst van heel Nederland
Van de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder ervaart 70% in 2022 diens gezondheid als goed of zeer goed. Dit is een achteruitgang ten opzichte van 2020 toen dit aandeel nog lag op 79%.
Voor de provincie Utrecht geldt dat in 2022 het percentage inwoners dat hun gezondheid als goed of zeer goed ervaart op 74% ligt. De provincie Utrecht heeft daarmee het grootste aandeel gezonde inwoners van Nederland. Dit gold overigens ook voor 2020. Toen was Utrecht ook de provincie met het grootste aandeel inwoners met (zeer) goed ervaren gezondheid (81%).
Binnen de provincie Utrecht wonen in de gemeenten Bunnik (77,1%) en Houten (76,9%) de meeste mensen die hun gezondheid als goed of zeer goed ervaren. Gemeenten IJsselstein (69,2%) en Nieuwegein (69,6%) scoren binnen de provincie het meest ongunstig. Toch liggen hun scores dicht bij het landelijk aandeel van 70%.
Conclusies in relatie tot brede welvaart
Trendscore: ongunstig (-)
Positie provincie Utrecht ten opzichte van Nederland gemiddeld: zeer gunstig (++)
(On)tevredenheid met leven
Aandeel Nederlanders ontevreden met leven schommelt rond 3%
Tussen 2013 en 2022 schommelt het aandeel Nederlanders dat niet tevreden is met het leven rond 3,1%. Voor de provincie Utrecht zijn hier geen aparte cijfers voor.
Gemiddeld over de jaren heen is 85% van de Nederlanders tevreden over het leven en 12% niet tevreden, maar ook niet ontevreden.
Het meest recente cijfer (2022) ligt precies op het gemiddelde en vertoont een daling ten opzichte 2021.
Conclusies in relatie tot brede welvaart
Trendscore: gunstig (+)
Positie provincie Utrecht ten opzichte van Nederland gemiddeld: ? (onbekend)
Tevredenheid over dagelijkse bezigheden
77% Nederlanders tevreden over dagelijkse bezigheden
In 2023 geeft 77,2% van de Nederlanders aan tevreden te zijn met hun dagelijkse bezigheden. Dit cijfer komt overeen met het gemiddelde over de afgelopen 11 jaar.
Ten opzichte van 2022 (77,8%) is er in 2023 sprake van een zeer lichte daling.
De cijfers zijn niet specifiek voor de provincie Utrecht beschikbaar.
De vraag naar tevredenheid met dagelijkse bezigheden verdient in de toekomst nader onderzoek. Heeft tevredenheid juist wel of niet te maken met bijvoorbeeld betaalde arbeid of gepensioneerd zijn?
Conclusies in relatie tot brede welvaart
Trendscore: ongunstig (-)
Positie provincie Utrecht ten opzichte van Nederland gemiddeld: ? (onbekend)
Jongeren: vertrouwen in hun eigen toekomst
45% jongeren in provincie Utrecht heeft veel vertrouwen in eigen toekomst
Gemiddeld heeft 45% van de 16-25 jarigen in de provincie Utrecht veel vertrouwen in de eigen toekomst. Dat cijfer ligt iets hoger dan voor Nederland gemiddeld (44%). Dit onderwerp is voor het eerst gemeten. Er kan geen vergelijk worden gemaakt met eerdere jaren.
Niet voor alle gemeenten van de provincie Utrecht is een cijfer beschikbaar. Van de gemeenten waar wel een cijfer over bekend is, blijken jongeren in Bunschoten relatief gunstig te scoren (55% heeft veel vertrouwen in toekomst) en die van De Ronde Venen relatief ongunstig (33% heeft veel vertrouwen in toekomst).
Voor brede welvaart is dit cijfer van belang omdat het weerspiegelt hoe jonge generaties de toekomst waarnemen en de mate waarin zij mogelijke hindernissen of uitdagingen zien.
Conclusies in relatie tot brede welvaart
Trendscore: 0 (nulmeting)
Positie provincie Utrecht ten opzichte van Nederland gemiddeld: gunstig (+)
Jongeren: prestatiedruk die zij zelf opleggen
80% jongeren in provincie Utrecht ervaart prestatiedruk vanuit zichzelf
Binnen de provincie Utrecht is in 2021 voor het eerst gemeten in hoeverre jonge Utrechters (16-25 jaar) prestatiedruk ervaren. Er is ook gekeken naar waar die prestatiedruk vandaan komt. De meeste prestatiedruk komt uit ‘uit de jongere zelf’ (80%), 65% gaf aan dat het uit de maatschappij komt, 29% noemde de school als bron van de prestatiedruk en 24% noemden ouders als bron van de prestatiedruk.
Er zijn geen gegevens bekend over andere provincies. Ook binnen de provincie Utrecht zijn er niet voor alle gemeenten gegevens bekend. Van de gemeenten waar wel de mate van prestatiedruk bekend zijn, scoren De Bilt (60%) en Veenendaal (63%) relatief gunstig en Utrecht (84%) en Stichtse Vecht (86%) relatief ongunstig.
Conclusies in relatie tot brede welvaart
Trendscore: 0 (nulmeting)
Positie provincie Utrecht ten opzichte van Nederland gemiddeld: ? (onbekend)
Ernstige eenzaamheid
Toename Utrechters dat zich (zeer) ernstig eenzaam voelt
Tussen 2016 en 2022 is het aandeel inwoners van de provincie Utrecht dat zich ernstig of zeer ernstig eenzaam voelt, gestegen van 8% naar 13%. De meting van 2022 was deels in coronatijd. Dit zou de toename tussen 2020 en 2022 (groten)deels kunnen verklaren. Echter was er ook al sprake van een stijging tussen 2016 en 2020. Nieuwe metingen zullen in de toekomst moeten uitwijzen of er herstel heeft plaatsgevonden na de coronatijd.
Voor heel Nederland geldt dat in 2022 10,7% van de inwoners zich ernstig of zeer ernstig eenzaam voelt. Het cijfer voor de provincie Utrecht is met 13% ongunstig te noemen. Er zijn geen vergelijkbare cijfers voor de overige provincies.
De mate waarin inwoners zich ernstig of zeer ernstig eenzaam voelden binnen de provincie Utrecht, verschilt per gemeente. Gemeenten waarin dit percentage relatief hoog lag waren in 2022 Nieuwegein (16%), Utrecht (15%) en IJsselstein (15%). In de gemeente Renswoude lag het percentage relatief laag (7%).
Conclusies in relatie tot brede welvaart
Trendscore: ongunstig (-)
Positie provincie Utrecht ten opzichte van Nederland gemiddeld: ongunstig
Senioren: hoge veerkracht
58% senioren in provincie Utrecht bezit hoge tot zeer hoge veerkracht
Door de GGD regio Utrecht is gemeten in hoeverre volwassenen, waaronder ook de groep 65-plussers een hoge of lage veerkracht hebben. Gemiddeld blijkt 58% van de senioren in de provincie Utrecht over hoge tot zeer hoge veerkracht te beschikken. Er is geen vergelijkbaar cijfer voor heel Nederland beschikbaar.
Uitgesplitst naar gemeenten zien we dat er relatief veel senioren zijn met (zeer) hoge veerkracht in de gemeenten Soest (65%) en Eemnes (64%). Relatief weinig senioren beschikken over (zeer) hoge veerkracht in de gemeenten Utrecht (50%) en Vijfheerenlanden (51%)
Conclusies in relatie tot brede welvaart
Trendscore: 0 (nulmeting)
Positie provincie Utrecht ten opzichte van Nederland gemiddeld: ? (onbekend)