Opkomst verkiezingen

You are here

Opkomst verkiezingen

De opkomst tijdens verkiezingen in een regio zegt iets over de betrokkenheid van burgers bij het politieke bestuur. Voor de provincie Utrecht geldt dat de opkomst bij zowel de gemeenteraads-, Provinciale Staten als landelijke verkiezingen hoger ligt dan het landelijk gemiddelde. Volgens het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) laten sommige vormen van politieke participatie in de afgelopen jaren een daling zien, maar zijn aan de andere kant Nederlanders vaker op internet politiek actief. Uit datzelfde onderzoek blijkt dat inwoners van kleine gemeenten gemiddeld meer politiek participeren dan inwoners van grote gemeenten.(i)

 

Opkomst landelijk laat afgelopen tien jaar een wisselend beeld zien

Landelijk gezien vertoont de opkomst bij de verschillende soorten verkiezingen een wisselend beeld. Voor de Tweede Kamerverkiezingen zien we een gestabiliseerd beeld na 2006 toen de opkomst relatief hoog was (80,4%). In 2010 was de opkomst (74,5%) vergelijkbaar met die van 2012 (74,6%). Wat de provinciale verkiezingen betreft deed zich de afgelopen jaren een schommeling voor, 46,4% opkomst in 2007, 56% in 2011 en 47,8% in 2015. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van de afgelopen jaren is een vergelijkbare stabilisering te zien als bij de Tweede Kamerverkiezingen. De opkomst in 2006 was relatief hoog (58,6%), en vergelijkbaar met de jaren 2010 en 2014 (respectievelijk 54,1% en 54%).

Tweede Kamerverkiezingen 2012: hoogste opkomst in provincie Utrecht

Kijken we naar de Tweede Kamerverkiezingen uit 2012, dan zien we dat de opkomst in de provincie Utrecht het hoogst was (78,4%), gevolgd door die in Friesland (77,1%) en Gelderland (77,0%). De laagste opkomst was bij deze verkiezingen in Limburg (70,7%), Flevoland (72,3%) en Noord Brabant (72,7%). Kijken we naar de opkomst op gemeenteniveau binnen de provincie dan zien we dat de hoogste opkomst in de gemeenten Renswoude (85,2%), De Bilt (84,4%) en Leusden (83,1%) was. In de gemeenten Nieuwegein (73,4%), Vianen (75,4%) en Utrecht (76,2%) was de opkomst het laagst.

Forse toename opkomst verkiezingen maart 2017

Bij de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2017 is het opkomstpercentage fors toegenomen ten opzichte van eerdere verkiezingen. Het landelijke opkomstpercentage bij deze verkiezingen lag op 81,3% en was daarmee het hoogst in dertig jaar.(ii) De opkomst in de provincie Utrecht nam ook toe en lag op 83,6%, waarbij de provincie landelijk gezien ook koploper bleef. Binnen de provincie was de opkomst het hoogst in de gemeente Bunnik (89,4%) en het laagst in de gemeente Nieuwegein (79,7%).

 

Opkomst verkiezingen

 

Opkomst
Tweede Kamer-verkiezingen
2012

Opkomst
Gemeenteraads-verkiezingen
2014

Opkomst
Provinciale
verkiezingen
2015

Opkomst verkiezingen
Europese
Parlement
2014

Opkomst
Tweede Kamer-verkiezingen
2017 *)

Amersfoort

78,1%

56,3%

51,7%

41,8%

84,5%

Baarn

77,3%

60,4%

54,1%

45,7%

83,3%

De Bilt

84,4%

65,9%

61,2%

51,1%

87,6%

Bunnik

80,1%

63,3%

63,2%

52,8%

89,4%

Bunschoten

82,7%

62,3%

54,6%

37,0%

87,8%

Eemnes

82,3%

65,0%

58,2%

45,5%

88,0%

Houten

81,5%

59,9%

55,0%

45,1%

86,9%

IJsselstein

76,8%

51,6%

46,5%

35,6%

84,0%

Leusden

83,1%

61,2%

59,8%

48,2%

87,2%

Lopik

79,1%

56,7%

54,9%

43,9%

85,8%

Montfoort

82,4%

64,6%

58,8%

45,9%

88,7%

Nieuwegein

73,4%

47,5%

44,5%

34,5%

79,7%

Oudewater

80,8%

63,3%

51,4%

40,9%

85,7%

Renswoude

85,2%

72,1%

59,9%

43,3%

88,8%

Rhenen

80,1%

63,8%

55,6%

44,9%

84,6%

De Ronde Venen

80,4%

60,3%

55,4%

43,3%

86,3%

Soest

78,1%

58,8%

54,8%

44,4%

85,0%

Stichtse Vecht

78,9%

55,9%

52,8%

-

84,5%

Utrecht (gemeente)

76,2%

54,2%

48,8%

41,1%

83,9%

Utrechtse Heuvelrug

82,0%

63,7%

60,0%

49,4%

85,4%

Veenendaal

78,3%

61,9%

52,7%

41,9%

84,7%

Vianen

75,4%

52,0%

48,2%

37,7%

81,9%

Wijk bij Duurstede

79,1%

57,9%

51,6%

40,6%

85,2%

Woerden

81,1%

61,8%

56,1%

44,7%

86,3%

Woudenberg

82,3%

72,9%

62,5%

49,9%

87,1%

Zeist

77,8%

56,8%

54,4%

45,8%

83,0%

Provincie Utrecht

78,4%

57,5%

52,6%

42,7%

83,6%

Nederland

74,6%

54,0%

47,8%

37,3%

80,4%


Bron: website verkiezingsuitslagen;
*) Cijfers 2017 zijn voorlopig; Kiesraad 2017

(i) Bron: SCP (2015). De sociale staat van Nederland.
(ii): Bron: Kiesraad 2017.

 

 

Informatie over databank

Naar de databank

In de databank vindt u ondere andere de indicatoren:

  • verkiezingsopkomst Tweede Kamer, Provinciale Staten, Gemeenteraad en Europees parlement

Meer weten?

 

You are here