Milieu

You are here

Milieu

Luchtverontreiniging en geluidsoverlast behoren in Nederland tot de top drie van veroorzakers van gezondheidsverlies. Luchtverontreiniging treft ons allemaal; het blijft niet hangen bij de bron, maar wordt door de wind verdund en verspreid. Het is iets dat we gezamenlijk veroorzaken en waar we collectief schade van ondervinden. Bijna overal in de provincie Utrecht liggen de concentraties onder de wettelijke normen, maar zelfs onder die normen zijn er nog steeds gezondheidseffecten.(i) Ook geluidsoverlast kan een belangrijke oorzaak zijn van gezondheidsverlies. De provincie Utrecht wordt steeds voller en drukker en daardoor ook lawaaiiger. Mensen kunnen last krijgen van stress, slaapverstoring en hart- en vaatziekten ontwikkelen. Geluid dreigt volgens sommige deskundigen het grootste milieuprobleem voor de gezondheid te worden.(ii) Het wordt door velen steeds belangrijker gevonden om bij gebiedsontwikkelingen ook de potentiële geluidproblematiek mee te laten wegen.

 

Fijnstofbelasting belangrijke oorzaak gezondheidsverlies

Luchtverontreiniging brengt gezondheidsrisico’s met zich mee. Afhankelijk van de herkomst van het fijnstof (bijvoorbeeld van veehouderijen of wegverkeer) kunnen gezondheidseffecten variëren van een toename van luchtwegklachten en -ontstekingen tot longfunctievermindering, hart- en vaatziekten en vervroegd overlijden. In vrijwel de gehele provincie Utrecht wordt inmiddels voldaan aan de Europese normen. Het gezondheidsverlies is grotendeels het gevolg van de blootstelling van iedereen aan een luchtkwaliteit die beter is dan de normkwaliteit. Aan de advieswaarde van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), landelijke streefwaarden, wordt op dit moment nog nergens in de provincie Utrecht voldaan.

30% Utrechtse woningen voldoet aan luchtverontreinigingsnorm ‘matige kwaliteit voor de gezondheid’

Om de mate van luchtverontreiniging te kunnen bepalen, worden er algemeen gestandaardiseerde normen en kwalificaties gebruikt (Europese normen en streefwaarden, WHO-advieswaarden, GES-waarden). Op basis van deze standaarden worden voor de stoffen die genormeerd zijn (fijn stof (PM2,5 en PM10) en stikstofdioxide (NO2)), drie klassen onderscheiden als maat voor de milieugezondheidskwaliteit. Bij een PM2,5 waarde lager dan 10 μg/m3 én de NO2 waarde lager dan 15 μg/m3 wordt gesproken van een goede tot redelijke kwaliteit voor de gezondheid. Zo zijn er ook klassegrenzen vastgesteld voor ‘matige kwaliteit voor de gezondheid’ en ‘zeer matige tot onvoldoende kwaliteit voor de gezondheid’. Voor de provincie Utrecht geldt dat 30% van de woningen valt in de klasse ‘matige kwaliteit voor de gezondheid’ en 70% van de woningen in de klasse ‘zeer matige tot onvoldoende kwaliteit voor de gezondheid’.

Toelichting bij de kaart luchtkwaliteit: De kaart geeft aan hoe het gesteld is met de luchtkwaliteit in relatie tot de gezondheid. Hierbij zijn de berekende concentraties stikstofdioxide en de fijnere fractie van fijn stof, PM2,5,  gerelateerd aan voor de gezondheid belangrijke normen en advieswaarden zoals de WHO-advieswaarde.

Geluidbelasting speelt vooral bij specifieke groepen bewoners

Ook geluidbelasting kan zorgen voor gezondheidseffecten. De blootstelling aan geluid kan ernstige hinder en slaapverstoring veroorzaken. Bij hogere geluidniveaus kan het risico op hart- en vaatziekten toenemen. Ook de leerprestaties van kinderen kunnen negatief beïnvloed worden door te hoge geluidbelasting.(iii)

9,4% Utrechtse woningen (zeer) matige tot onvoldoende milieugezondheids-geluidskwaliteit

Het aandeel geluidsbelaste woningen in de provincie Utrecht is in beeld gebracht met behulp van de GES-methode.(iv) Voor verschillende geluidbronnen, zoals railverkeer, wegverkeer, bedrijven en vliegverkeer zijn de woningen in de provincie in de verschillende GES-klassen ingedeeld. Uit deze analyse blijkt dat 1% van de woningen in de provincie Utrecht ligt in een omgeving met onvoldoende tot zeer onvoldoende milieugezondheidskwaliteit als gevolg van geluidsbelasting en minimaal 8,4% in een omgeving met een (zeer) matige tot onvoldoende milieugezondheidskwaliteit. Het streven van veel partijen is er als eerste op gericht geen woningen in een gebied met een onvoldoende tot zeer onvoldoende milieugezondheidskwaliteit te hebben liggen.

 

 

Gemiddelde NO2
concentratie
per woning
(
μg/m3)

Gemiddelde PM10
concentratie
per woning
(inclusief zeezout)
(
μg/m3)

Zuid-Holland

24,1

19

Utrecht

21,3

19,6

Noord-Brabant

20,7

19,5

Noord-Holland

20

18,3

Limburg

18,2

19,3

Gelderland

18,3

19,1

Zeeland

16,6

16,4

Overijssel

14,9

17,7

Flevoland

15,2

17

Groningen

12,1

14,9

Drenthe

11,7

15,6

Friesland

10,9

14,6

Bron: Monitoringsrapportage NSL 2016; RIVM

 

 

(i) Bron: Provincie Utrecht, 2015. Rapportage luchtkwaliteit. Ook: RIVM).   
(ii) Bron: http://www.dekennisvannu.nl/)
(iii) Bron: RIVM
(iv) GES staat voor gezondheidseffectenscreening.

You are here