Leeftijd

You are here

Leeftijd

De leeftijdsopbouw in een gebied zegt iets over de mate waarin er arbeidspotentieel is, er voorzieningen moeten zijn voor kinderen (onderwijs, zorg) en ouderen (zorg, woningbouw). Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) stelt dat één van de belangrijkste structurele trends in de demografie van Nederland de continue vergrijzing is. Zeker de kleinere gemeenten in de provincie Utrecht zullen hier in toenemende mate mee te maken krijgen.

 

Provincie Utrecht: relatief hoge groene druk en lage grijze druk

De leeftijdsopbouw van een regio zegt iets over de groene en grijze druk van het gebied. Groene druk is de verhouding van het aantal 0-14 jarigen ten opzichte van de potentiële arbeidspopulatie. De grijze druk is de verhouding van het aantal 65-plussers (i) ten opzichte van de potentiële arbeidspopulatie. Voor de provincie als geheel geldt dat er bovengemiddeld veel jonge kinderen zijn waarvoor gezorgd moet worden. Binnen de provincie geldt dat de groene druk relatief laag is in de gemeenten Utrecht (24) en Nieuwegein (24,4). Voor de gemeenten Woudenberg (33,3) en Renswoude (35,8) is deze relatief hoog. De grijze druk is het laagst voor de gemeenten Utrecht (14), Houten (18,8) en Amersfoort (20,7). Het hoogst is de grijze druk in de gemeenten Baarn (36,1), Utrechtse Heuvelrug (39) en De Bilt (39,4).

Toekomstige fluctuaties in aantallen basisschoolkinderen

Niet alle leeftijdsgroepen groeien even sterk als we de periode tot 2040 bekijken. Het vooruitzicht is dat er ten aanzien van het aantal 4-12 jarigen (basisschoolkinderen) relatief sterke fluctuaties te verwachten zijn. Tussen 2010 en 2015 is volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) het aantal basisschoolkinderen sterk gedaald, van 1,6 miljoen naar 1,5 miljoen. De verwachting is dat deze daling nog zo’n tien jaar zal doorzetten. In 2025 zijn er naar verwachting ruim 1,4 miljoen kinderen in de basisschoolleeftijd, een daling van ongeveer 5% ten opzichte van 2015. Hierna wordt echter weer een groei verwacht. Door deze toename ligt het aantal basisschoolleerlingen tegen 2030 weer op het niveau van 2015 en stijgt daarna verder door.

Vooral vergrijzing in kleinere gemeenten voorzien

Er zullen in de toekomst méér ouderen komen, zo voorspelt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Deze vergrijzing zal vooral in kleinere gemeenten plaatsvinden. Naar verwachting zal in 2030 rond de 25% van de inwoners van een kleinere gemeente 65 jaar of ouder zijn, tegenover 15% in de grote steden. Grote steden vergrijzen maar licht, middelgrote gemeenten vergrijzen wat meer en kleinere gemeenten vergrijzen sterk, zo stelt het PBL.(ii) De grote steden zijn in vergelijking met het jaar 2000 niet verder vergrijsd, terwijl de kleinere gemeenten bovengemiddeld snel vergrijsden. Deze trend zal zich volgens het PBL doorzetten tot 2030. Weliswaar komen er in de grote steden meer ouderen bij, maar het tempo van vergrijzing ligt beduidend lager dan dat in de kleinere gemeenten.

 

Ontwikkeling groene en grijze druk 2012-2016

 

% Groene
druk
2016

Ontwikkeling
groene druk
2012-2016

% Grijze
druk
2016

Ontwikkeling
grijze druk
2012-2016

Amersfoort

29,5%

-1,4

20,7%

2

Baarn

26,1%

-0,4

36,1%

4,1

De Bilt

28,6%

-0,3

39,4%

3,6

Bunnik

30%

0

35,5%

3,4

Bunschoten

31%

-0,6

23,7%

3,3

Eemnes

27,8%

-3

30,3%

6,7

Houten

31%

-0,8

18,8%

3,8

IJsselstein

29%

-1,7

23,6%

4,7

Leusden

27,8%

-0,3

31,3%

5,7

Lopik

28,1%

-3,2

23,6%

3,3

Montfoort

31%

-1,1

28,3%

5,1

Nieuwegein

24,4%

0,3

27,2%

6,2

Oudewater

27,7%

-1,9

31,7%

5,3

Renswoude

35,8%

0,5

23,6%

4,7

Rhenen

30,8%

-1

33,5%

3,9

De Ronde Venen

25,7%

-2,4

30,5%

4,7

Soest

27,7%

-0,8

35,8%

5,1

Stichtse Vecht

27,2%

0,1

29%

5

Utrecht (gemeente)

24%

0,3

14%

0,3

Utrechtse Heuvelrug

26,8%

-1,8

39%

2,7

Veenendaal

29,8%

-1,3

26,1%

3,6

Vianen

27,5%

0

31,1%

6,6

Wijk bij Duurstede

25,6%

-1,3

25,8%

6,3

Woerden

29,5%

-0,7

27%

4,5

Woudenberg

33,3%

-0,9

30,4%

3,9

Zeist

28,7%

0,6

32,7%

3,5

Provincie Utrecht

27,1%

-0,6

24%

2,8

Nederland

25,2%

-0,9

27,8%

3,4

Bron: CBS

 

(i) In de tabellen die bij dit hoofdstuk horen, wordt nog gewerkt met de oude leeftijdsindeling van de arbeidspopulatie (15-64 jaar). Inmiddels is dat veranderd naar 15-74 jaar.
(ii) Bron:  PBL/CBS, 2016, Regionale bevolkings- en huishoudensprognose 2016-2040: sterke regionale verschillen.

 

Informatie over databank

Naar de databank

In de databank vindt u onder andere de indicatoren:

  • aantal inwoners per leeftijdsgroep van vijf jaar(absoluut / percentage binnen gemeente / percentage binnen provincie totaal)
  • groene druk
  • grijze druk
  • groene + grijze druk

Meer weten?

You are here