Inkomen & armoede

You are here

Inkomen & armoede

Samen met de Scandinavische landen behoort Nederland tot de landen met de meest gelijke inkomensverdeling ter wereld. De afgelopen jaren nam de inkomensongelijkheid in Nederland nauwelijks toe. Dit betekent echter niet dat er tussen en binnen gemeenten geen grote verschillen kunnen bestaan. Verschillen tussen grote gemeenten kunnen vooral verklaard worden uit de aan- of afwezigheid van grote studentenpopulaties; aan de ene kant is de studentenpopulatie een bevolkingsgroep met een laag inkomen. Aan de andere kant blijven veel studenten na hun opleiding in deze steden wonen en zorgen met een hoog inkomen voor potentieel grotere verschillen tussen rijk en arm.(i) Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) schetst dat de inkomensongelijkheid in de Nederlandse steden momenteel aan het toenemen is.(ii)

 

Inkomens provincie Utrecht landelijk het hoogst

In provincie Utrecht bedraagt het gemiddeld gestandaardiseerd inkomen in 2013 €26.500, het hoogste van alle provincies. Binnen de provincie is in dat jaar het gemiddelde inkomen het hoogst  in De Bilt (€30.200). Veenendaal is in 2013 de enige Utrechtse gemeente die onder het landelijk gemiddelde van €24.400 scoort, en uitkomt op een gemiddelde van €23.800. Tussen 2010 en 2013 nam in bijna alle gemeenten het inkomen toe, op Bunschoten na. De gemiddelde toename in deze periode was € 460.

Aandeel middeninkomens verschilt per gemeente

Door de trek naar stedelijke gebieden van hoge inkomens, en de stad uit van middeninkomens, ontstaan in de stad en regio uiteenlopende inkomensverdelingen. Voor de gemeente Utrecht geldt dat het aandeel middeninkomens licht is gedaald tussen de jaren 2005 en 2014. Het aandeel huishoudens in de hoogste inkomensgroepen is gestegen in de stad, terwijl het aandeel huishoudens in de laagste inkomensgroepen (studenten niet meegerekend) gelijk is gebleven. Ten opzichte van het landelijk gemiddelde heeft Utrecht relatief minder huishoudens met middeninkomens en meer met lage of hoge inkomens. Gegevens van de omliggende gemeenten geven aan dat hier juist relatief veel middeninkomens te vinden zijn zoals in Vianen en Nieuwegein.(iii)

Aantal huishoudens met werkloosheidsuitkering of bijstand blijft toenemen

Tussen 2011 en 2015 is het aantal werkloosheidsuitkeringen in alle Utrechtse gemeenten gestegen. In relatie tot de totale potentiële beroepsbevolking had IJsselstein in 2015 het hoogste percentage inwoners met een WW-uitkering (3,6%). Dit cijfer ligt iets hoger dan het landelijke percentage inwoners met een WW-uitkering (3.4%). Op Zeeland na, heeft de provincie Utrecht samen met Noord-Holland het laagste percentage WW-uitkeringen (ten opzichte van de potentiële beroepsbevolking). Ook het aantal huishoudens in de bijstand is in de periode 2011-2016  in alle gemeenten in Utrecht niet afgenomen. In de steden Utrecht, Amersfoort en Nieuwegein waren de toenames in deze periode het sterkst.

Zelfgerapporteerde armoede in 2012 hoger dan in 2008

Uit metingen in 2012 blijkt dat er grote verschillen zijn tussen de Utrechtse gemeenten in de mate waarin bewoners aangeven niet rond te kunnen komen. Relatief hoge percentages bewoners die aangeven niet rond te kunnen komen zijn er in dat jaar in de gemeenten Zeist (27%), Vianen en Nieuwegein (25%). Relatief lage percentages zijn er in dat jaar in Montfoort en Renswoude (14%). Ten opzichte van 2008 is de zelfgerapporteerde armoede toegenomen in alle gemeenten in Utrecht. Gemiddeld over 25 gemeenten in de provincie gaf 20% aan dat hij/zij niet rond kon komen.

 

Inkomen en bijstand

 

Gemiddeld gestandaardiseerd
inkomen (x1000 euro)
2013

Aantal huishoudens
met bijstand
2016

% Inwoners dat niet
rond kan komen
2012

Amersfoort

€ 25,7

3.420

23%

Baarn

€ 27,6

340

22%

De Bilt

€ 30,2

600

16%

Bunnik

€ 29,6

120

21%

Bunschoten

€ 24,6

160

18%

Eemnes

€ 27,7

80

23%

Houten

€ 28,5

490

19%

IJsselstein

€ 26,5

520

23%

Leusden

€ 28,2

260

21%

Lopik

€ 26,1

120

16%

Montfoort

€ 27,3

100

14%

Nieuwegein

€ 24,8

1.300

25%

Oudewater

€ 27,0

80

17%

Renswoude

€ 25,4

30

14%

Rhenen

€ 25,0

280

23%

De Ronde Venen

€ 28,9

420

18%

Soest

€ 27,0

790

19%

Stichtse Vecht

€ 28,0

820

21%

Utrecht (gemeente)

€ 25,4

10.420

-

Utrechtse Heuvelrug

€ 28,9

600

23%

Veenendaal

€ 23,8

1.430

21%

Vianen

€ 25,4

270

25%

Wijk bij Duurstede

€ 26,8

270

20%

Woerden

€ 27,1

500

19%

Woudenberg

€ 26,1

120

17%

Zeist

€ 28,1

1350

27%

Nederland

€ 24,4

431.220

.

-: cijfer gemeente Utrecht niet vergelijkbaar
Bron: CBS en GGD.

 

 

(i) Bron: PBL, 2016. De verdeelde triomf.
(ii) Bron: PBL, 2016. De verdeelde triomf.
(iii) Bron: CBS, RIO 

 

 

You are here